Taariikh Nololedka Maxamed Diiriye Uurdoox .Asaasihii Jabhada xoreynta wadaniga Ogaadeenya
Abdikarim Aden Hussein.
abdikarimhussein@hotmail.com
Nairobi, Kenya.
Warbixin- 26-Juun, 05, Nairobi, Kenya.

Shalay ayaa la soo gabagabeeyey Tacsidii Naftii Hore Maxamed diiriye Uudoox oo 22-bishan ku Geeriyoodey Magaalada Nairobi.

Sanadii 1935 ayuu ku dhashay Degmada dhuxun, dhuxun ayuu ku dhameystay waxbarashada Dugsiga Hoose Dhexe, Dugsiga Sarena Beledweyne ee Gobolka Hiiraan, Jaamicada Siyaasada waxa uu ka qalin jabiyey 1963 dalka Sudan.

Naftii hure maxamed Diiriye waxa uu Asaasay Jabhada Gobanimadoonka oo lagu magacaabo jabhada Soomaalida Ogaadeenya, waxa uu xafiiskii ugu horeeyey ka furay Degmada Boondheere ee Magaalada Muqdishu 1963, waxa uu xafiiska shaqeeyey ilaa la abuuro dhaqdhaqaaqa Nasrulaahi oo loo doorto Naftii hurre Maqtal Daahir, Nasrulaahi waxay dagaalo xoog leh kula jireen Dawlada Itoobiya, N/h

Maxamed Diiriye waxa uu ka mid ahaa Hogaanka dagaaladaasina gacan lixaad ka qaatey.

1965-1968, N/hure maxamed waxa macalin ka ahaa Dugsiga sare ee Degmada Marka Sh/Hoose.

1968-waxaa loo bedey degmada Jiriban waa uu diiday shaqadana waa uu ka tagey.

1969-kacaankii Milatariga ee Soomaalida waxa uu ka hadley Idaacada R/Muqdishu, waxa uu ka jeediyey Hambalyo aad ayuuna ugu Farxay, waxa uu ka sugayey in Gacan Xoogle lagu siiyi Baadidoonka dhulka Somaalida Ogaadeenya.

1972 waxa uu martiqaad ka helay N/hure Maxamed Diiriye wadamada Carabta ee kala ah:-Yamen, Qadar, Baxreyn, imaaraadka Carabta liibiya, Aljeeriya, Kuwayt, Siiriya iyo Ciraaq, halkaasina waxa ku xumaadey xiriirkii Dawlalada Soomaaliya iyo Jabhada.

9/12/72 Magaalada Muqdishu waxa ka tagey wafdi uu hogaaminayo N/hure Maxamed Diiriye dalka Yamen waxaa ku soo dhaweeyey

wasaarada Arrimaha Dibada, iyagoo weydiistey dawlada Yaman Garab dhaqaale iyo mid siyaasad, 10/12/72 waxay la kulmeen Wakiilka dawlada Yaman ee Jabhadaha Mudane Cusmaan Mxamed Salax, waxay kaloo kula kulmeen Halkaasi gudoomiyaha Jabhada Eretaraya Saalax Sabri, dawalada Yaman ayaa xiligaasi u sheegtay in ay garab siineyso laakiin Guddi Baaritaan loo diri Doono, dawlada Yaman aad ayey u daneyneysay Jabhada Goboniomadoonka Soomaali Galbeed.

11/12/72 waxay tageen Dalka Qadar, caasimada Doxa waxaana halkaas ku qaabilay wasiirada arrimaha dibada iyo warfaafinta Asayid saccid al qabaashi iyo Alsayid ciisa Kawaari, waxayna halkaasi ugu sheegeen taariikhada halkanka Jabhada iyo dhamaan Xaalada Ummada Soomaaliyeed waxayna weydiisteen Taageero hagar la`aan.

13/12/72 waxay tageen Dalka Baxreyn iyagoo la kulmay wasiirka Arrimaha Dibada Alsheekh Maxamed Bin Mubaarak Ala khaliifa ninkasoo xiligaas Soomalida aad u jeclaa, kulankasi waxaa la joogay Dr.Suleymaan Adajaan oo Soomaaliya Muddo badan ku noolaa, aqoon dheer u leh.dawlada Baxreyn waxay u balan qaadey taageero, waxay kaloo la kulmeen Gudoomiyaha Jaaliyada Soomaaliya oo la oron jiray Saalax Cige.

15/12/72 waxay tageen Kuweyt waxaana qaabilay wakiilka A. Dibada Rashiid Cabdi Casiis Rashiid, waxay Dawlada Kuweyt u balan Qaadeen Taageero iyo dhaqaale, isla markiina waxay la kulmeen wasiirka A. Dibada Sheikh Sabax Jabir al-Axmed waxa uu u sheegay in taageero hagar la`aan la siin Doono, waxay la kulmeen Jaliyada Soomaaliya Sheekh Cumar Xaajio Muuse.

17/12/72 wafdiga waxay aadeen dalalka Ciraaq, Suuriya, Imaaraadka, Tuniisiya iyo Aljeeriya.

28/12/72 waxay wafdiga dib ugu soo laabteen Magaalada Muqdisho, waxaana saqdhexe habeenimo Gurigiisa lagala Baxay Naftii hure Maxamed Diiriye UUrdoox Dawalada Milataiga ee Siyaad Barre waxaana la la`aa 30/12/72-19/12/79.

5/2/1980 ayaa N/h Maxamed Diiriye Warqad si toos u Qoray Madaxweynaha Soomaaliya Maxamed Siyaad Barre

Qoraalka ayaa ka mid ahaa hadaladan.

Dawlada Soomaaliyeed waxay ku guuldareysatey in Madaxbanaaneyso Jabhada gobonomadoonka Soomali Galbeed in ay iyaga ka tashadaan Aayahooda, waxay kaloo Dawlada Bilaawdey in ay caburiso Siyaasiyiin Soomaaliyeed, waxaana marlabaad Madaxweynaha ka codsanayaa oo talo naxteexo ah ku weydiisanaya in faraha laga baxo talada Jabhada xoreynta Soomaali Galbeed.

warqadaasi oo si toos ah Madaxweynaha Gacanta looga Sarey ayaa marlabaad waxaa xabsiga loo taxaabey 6/2/80 xabsiga Laanta Buuro iyadoo lix bilood lagu hayey xabsiga ciqaabta ee xeebta liido.waxa uu xabsiga ka so baxay 1982 isagoo muiddo bil uu joogin ayuu waxa uu ka qayb galey doorasha musharaxnimada Jabhadii WSLF oo ay qaban qaabisay dawlada siyaad barre waxaa uu ku guuleystay 99%-kiiba shirkaasi waxa uu ka dhacay degmada Afgooye.

1982 N/hurre Maxamed diiriye waxa uu noqdey Xghayihii guud ee Jabhada WSLF waxa u bilaabey in uu dardar iyo dib u habeyn cusub galiyo hogaanada Gudaha iyo dibada.

waxa uu magacaabey arrimaha Dibada

1-Cabdisalaan Daly wakiilka Ciraaq
2-Cabdullahi Mxamed Sacdi wakiilka Kuweyt
3- Maxmed Cumar Xamow Wakiilka Suuriya
4-mukhtaar Sheekh Maxamed Wakiilka Liibiya
5-cumar Maxamuud Sadiiq Wakiilka Aljeeriya iyo maxad kale.
N/h Maxamed Diiriye waxa uu bilaabey in uu soo kormeero xarumaha Jabhada, muddo yar ka dib waxa dawlada ku soo rogtay in uu xabsui ku ahaado gurigiisa, Jabhadana waxaa loo magacaabey Sheikh Cabdi nasir Xaaji Aden, muddo yar ka dib waxa uu codsadey in magangalyo siyaasadee siyaan Safaaradaha Masar, Siiriya iyo Mareykanka, Mareykanka ayaa codsigiisa aqbaley waxa uu xushay in seddex xubnood guddiga fulinta ka mid ahaa in ay raacaan, nasiib darase mid ka mid ah seddexdaasi ayaa fashilay qorshihii oo dawlada u shaqeyn jiray waxa uuna qatar galiyey lafahooda.

N/hure Maxamed Diiriye waxa uu gaari ku jiiray jidka soddonka oo lugata ka jabey, raggii gaariga watey ayaa soo degay oo yimid waxayana ku yiraahdeen raali noqo adiga kumaanan jeedine waa ayna ka dhaqaaqeen, waxayna ahaayeen ciidamada NSST.

N/hure Maxamed Diiriye waxa uu talo kulaa asaasidii jabhada ONLF oo lagu aasasy 1984, isagoo walba jaban ayuu diyaariyey Barnaamijka siyaasada ee Jabhada wadaniga xoreynta Ogaadeynya.ka dib xabsiga ayuu galey ilaa 1991 burburkii dawlada Soomaalida.

waxa uu filayey in ay jabhada soomaalida xukunka dib u soo celin doonaan uu asna qayb ka qaato, laakiin ma yan dhicin.

waxa muddo 8-sanno ku noolaa Dhoobley, intaa ka dib xaalada Caafimaad ayuu Nairobi u yimid, xanuunkaasoo ku dhaliyey xabsigii iyo jirdilkii .

ugu danbeyntii waxa la iloobi karin shirkii dardar galinta ahaa ee 1, May, 2005 ee ONLFta maantana Hormuudka taxay.

dhamaad.

F.gaar ah taariikh Nololeed Marxuumka waxaanka waxaan ka wareystay Shaafici Raabi Kaahin Uurdoox oo adeer u yahay Naftii hure Maxamed Diiriye Uurdoox