Waxaa sheey macruuf ah oo aan in laga faalooda
u baahneeyn in dadka Soomaaliyeed ee muslimka ah ee ku hoos
jira gumeysiga macatab ku dirirka ah ee itoobiya ku sugan yihiin
xaalad aad u qalafsan laga soo bilaabo kolkii itoobiya damacday
qabsashada iyo gumeeysi- galinta umadaa ilaa iyo hada. Gumeeysigu
kala duwan, qaarbaa umado gummeysta si uu dan gaara oo uu leeyahay
u fushado waqti ka dibna ka taga, kuwa kalaa xiliga gumeeysoodu
socda ku barbar wada dhismo iyo dheefin. Isticmaarka itoobiya
intaa midna lagama helin oo hadii aad Ogaadeenya tagto waxaad
arkeeysaa in dhulkani yahay siduu Alle ku abuuray wax horumar
ahna loo ogoleeyn.
Waxaa intaa dheer halgamada waajibka ah ee taxanaha
ah ee umadaasi wado si gumeeysigaa loo soo afjaro. Dadka Soomaaliyeed
ee dhulkaa ka soo jeeda ayaa dabeecad ahaan ah dad dagan oo
intooda badan ehlu diin ah ama diinta fidinteeda qeeyb weeyn
ku leh mashaa’iqyo ehlu cilmi ah oo Soomaalidu aad u qadariso
una dhageeysato ah. Waxaad in badan arkeeysaa wadaadada noocaa
ah oo aan xitaa marnaba soo hadal qaadin dhibaatada iyo silica
heeysta umadaa Islaamka ah ee ku nool meeshii eey asal ahaan
ka soo jeedeen wax ficil ahna ka geeysan sidaa umadaa oo ah
kuwa maanta ugu nolosha xun loo gargaari lahaa.
Diinteena xaniifka waxeey kolka hore kugu waajib
yeeshay u gargaarida ehelkaaga (ehelnimada wada dhalasho iyo
mida islaanimada) dhibaateeysan inta aadan umad kale u gudbin.
Bal waa xujiyo yaabee maxaa mashaa’iqda reer Ogaadeenya
ee halyeeyada looga arka dhulalka Soomaaliyeed isuna heeysta
malaa’ik dhulka soconeeysa u diiday in umadooda hiil iyo
hooba la garab is taagaan ka hor inta aanay u guntanin umado
kale oo aan walaaltinimada Islaamka wadaagno.
Meel walba oo aad caalamka ka tagto culumaa’udiinka
asal ahaan dhulkan ka soo jeeda ayaad ku arkeeysaa iyagoo u
ololeeynaya agoon, umad dhibaateeysan ama dhisid masjid meel
kale laga dhisayo, meelahaa oo ka nabad badan dadka ku noolna
ka nolol fiican yihiin kuwa dhulka Soomaaliyeed ee gumeeysigu
heeysto ku nool. Miyaanay Soomaalida la gumeeysto muslim aheeyn
xaqa ehelnimaduna ku laheeyn mashaa’iqda iyaga ka soo
jeeda ee meelaha nabada u guntaday. Sadaqo iyo wanaag lala garab
maray ehelkaaga oo ah kuwa dunidan ugu dhibaatada badan sideey
aqbal ku noqoneeysaa ? Inagoo og in maalinta khiyaamaha ehelku
ka mid yihiin su’aalaha ugu horeeya ee Alla qof walba
weeydiinayo.
Sidoo kale mashaa’iqdan ayaa masaajidada
aad ugu duceeya iyagoo ilmeenaya umadaha Islaamka ee dhibateeysan
marka laga reebo umada Soomaaliyeed ee gumeeysiga madoow la
hadhay. Mar kale miyaanan umada Ogaadeenya ee daryeel la’aanta
u baaba’eeysa xaq u lahayn in loo duceeyo maxaase culumadeena
ka hortaagan ducada in Alle umadaa gumeeysiga ka hoos bixiyo.
Hab dhaqanka guracan ee caksiga ku ah Islaanimada
aan sheeganeeyno ee aay mashaa’iqdeenu leeyihiin kobtan
laguma soo koobi karo. Waxaan ugu baaqayaa culumada Soomaaliyed
guud ahaan gaar ahaana gaar ahaana culamadeena Ogaadeenya ka
soo jeeda in eey gutaan waajibka saaran ee ahelnimo iyo midka
islaanimo oo aanay umadaa dhiban ka hakran ducada iyo waxtar
oo eey is abaabulaan is la markaana umadaa la gaadhaan kaalmo
maadi ah kana soo baxaan waajibkooda kaga aadan ka samata bixinta
umadaa dhagarta gumeeysuiga, tan ayaa waajib Islaanimo ah.
